همه دینی

همه دینی

عرفا نسبت به پیروان ادیان و مذاهب دیگر همیشه به اغماض  می نگریستند و معتقد بودند که معنی یکی است هرچند که عبارتها مختلف باشند و جانانه ی کعبه و بتخانه یکی است و حرم و دیر ، سبحه و پیمانه ، چندان فرقی ندارند . در صورتی که اهل هر دین و مذهب یکی از اساسی ترین مسائل اعتقادی اش حقانیت دین و مذهب خاص خود و بطلان تمام ادیان و مذاهب دیگر بود و هرکه رو به قبله ای دیگر داشته و پیرو آیین دیگری باشد از نظر وی گمراه و بیمقدار و شایسته ی هیچگونه عشق و الفت و احترام قلبی نبود ، بنابراین یکی از مهمترین اشکال عرفا پای بند نبودن به این اصل اساسی ادیان و مذاهب بود .

ابن عربی می گوید: ((مبادا که تنها به عقیده ای خاص پای بند بوده و عقاید دیگر را کفر بدانی که در این صورت زیان می بری و بلکه علم به حقیقت مسئله را از دست خواهی داد . پس باطن خود را هیولا و ماده تمامی صورتهای اعتقادی بگردان ، از آن جهت که خدای تعالی برتر و والاتر از آن است که در انحصار عقیده ی خاصّی واقع شود ، چه خود می فرماید : (2/115 اَینما تُولّوا فثَمَّ وَجه الله). و به دنبال این می افزاید که : ((پس ترا روشن گشت که خدا قبله گاه هر روی کردی است و منظور از این جز عقاید گوناگون نیست پس همه بر صواب اند و هر که بر ثواب باشد به پاداش خود می رسد و هر که پاداش یابد ، سعید و خوشبخت است و هر سعیدی مورد رضایت و خوشنودی است اگرچه در جهان آخرت مدتی در شقاوت و بدبختی باشد چنانکه اهل عنایت حق – با اینکه ما بر خوشبختی و اهل حق بودنشان یقین داریم- در این جهان ، گرفتار رنج و بیماری می گردند .))

واگرچه همه عرفا ، به این صراحت موضوع را مطرح نکرده اند اما به طور کلی در عبارات و اظهارات اکثر آنان نوعی تسامح و مدارا آشکار است و آنان درون را مطرح می کنند و معنی را در نظر می گیرند ، بیرون و لفظ هر چه باشد مهم نیست که به قول عطار :

 

           کفر،کافر را و دین دین دار را                          ذره ای دردت ، دل عطار را !

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه سازی